środa, 31 października 2012

Słówka. Cz. 8

Dzisiaj trochę słownictwa prosto ze szkolnej ławki, ale nie tylko :)

Każdy zna oczywiście słowo „Federtasche” (lub też "Federmappe") które oznacza „piórnik”. W rzeczywistości jednak to słowo w ogóle nie jest używane. Na piórnik mówi się po prostu „Mäppchen” (przede wszystkim w pd.-zach. Niemczech).

Słowo „Anfrage” oznacza „zapytanie”. „Anfrage” napiszemy np. w tytule maila, kiedy piszemy zapytanie do danej instytucji czy firmy. Raczej nie użyjemy wtedy słowa "Frage".

poniedziałek, 29 października 2012

Słówka. Cz. 7

Dzisiaj przyszła kolej na moje następne obserwacje. Więc zauważyłam, że częstotliwość użycia pewnych słów jest wyższa od częstotliwości użycia słów, które są nauczane w pierwszej kolejności:

1) Zamiast "Flugzeug" często mówi się "Flieger".
2) Zamiast "Klebstoff" bardzo często można usłyszeć "Klebstift" (jeśli jest to klej w sztyfcie) lub też "Kleber".
3) Zamiast słowa "gleichfalls" często mówi się "ebenfalls" albo "ebenso".
4) Zamiast "Kuli" (czy tym bardziej "Kugelschreiber") mówi się po prostu "Stift".
5) Zamiast "Schuldirektor" najczęściej mówi się "Schulleiter".

Oczywiście słowa "Flugzeug", "Klebstoff", "gleichfalls", "Kuli" są jak najbardziej poprawne i również bardzo często używane. Każdy je zna i rozumie. Chciałam po prostu zwrócić uwagę na to, jakimi słowami są one często zastępowane.

niedziela, 28 października 2012

Słówka. Cz. 6

Dzisiaj na pierwszy ogień idą 2 czasowniki : „vorlesen” i „ablesen”. Czym się różnią?

Vorlesen” oznacza czytanie na głos. Na głos można przeczytać wiersz, fragment książki czy bajkę dziecku:

Meine Mutter hat mir abends immer Geschichten vorgelesen.

Lies mal vor, was in der Zeitung steht!

Natomiast „ablesen“ oznacza odczytywanie zapisanego tekstu, np. podczas wygłaszania mowy czy referatu. Nie jest to więc to samo co „vorlesen”, gdyż „vorlesen” utożsamić możemy bardziej z recytowaniem i oznacza to przede wszystkim czytanie czegoś na głos dla kogoś.

Er hat seine Rede vom Blatt abgelesen.

Der Pfarrer las seine Predigt ab.

piątek, 26 października 2012

Słówka. Cz. 5

Dziś przedstawiam słowa ciekawe dla mnie - pod tym względem, że jakoś często się ich po prostu nie zna. Zaobserwowałam to kiedyś na m.in. własnym przykładzie:

1) die Ohrenklappe, der Ohrenschützer - nausznik
2) wykałaczka - der Zahnstocher
3) taśma klejąca - das Klebband
4) kokarda - die Schleife
5) bandaż - die Binde
6) opatrunek - der Verband
7) koronka - die Spitze
8) liczydło - das Rechenbrett
9) kulig - die Schlittenfahrt, die Pferdeschlittenfahrt
10) uchylić okno - das Fenster kippen
11) podpowiadać - vorsagen
12) wodoodporny - wasserfest, wasserbeständig

środa, 24 października 2012

Słówka. Cz. 4

Przyszła kolej na słowa "entschieden" i "entschlossen", które również często są używane za stuprocentowe synonimy. Co prawda czasami można ich używać zamiennie, ale zauważyłam, jak używają ich Niemcy. Otóż słowa "entschlossen" używają odnośnie do charakteru, a "entschieden" odnośnie np. do sposobu, w jaki ktoś postępuje. Skąd ten wniosek? Ano stąd, że zdarzyło mi się usłyszeć, jak pewien obcokrajowiec powiedział, że jego przyszła żona powinna być zdecydowana. Użył w tym kontekście słowa "entschieden", po czym został poprawiony przez Niemca (nauczyciela), który stwierdził, że w tym kontekście lepiej brzmi "entschlossen". A "entschieden" używają raczej odnośnie do podkreślenia intensywności czegoś, np. "Er hat entschieden zu wenig gelernt".

Anglicyzmy w niemieckim. Cz. 3

Kiedyś usłyszałam w niemieckiej telewizji "voten" zamiast "stimmen". Sprawdziłam - "voten" nie ma jeszcze w jednojęzycznym Dudenie (mam najnowszego). W kolejnym wydaniu pewnie już będzie.

I oczywiście bardzo często "Kids" zamiast "Kinder".

Anglicyzmy w niemieckim. Cz. 2

Oto, co udało mi się zasłyszeć w telewizji lub po prostu w codziennych kontaktach z Niemcami:

1. Ich habe keine Connections.

2. Mum, Dad - nagminnie w amerykańskich serialach telewizyjnych. W Niemczech wszystkie są dubbingowane, ale nie rozumiem, dlaczego nie używają niemieckich słów.

3. Mr. President - oczywiście w amerykańskich filmach. Nigdy, nigdy nie słyszałam tu niemieckiego odpowiednika. Robią to chyba po to, żeby "zamerykanizować" film.

4. Das gehört zu meinem Look.

5. Insider zamiast Eingeweihte.

wtorek, 23 października 2012

Anglicyzmy w niemieckim. Cz. 1

Wszyscy wiemy, że od dawna istnieje w języku niemieckim tendencja do nadużywania anglicyzmów, do mieszania niemieckiego z angielskim. Oto, co udało mi się niedawno zasłyszeć: w reklamie "Boys" zamiast "Jungs". Nie znalazłam jej niestety na youtube.

Bardzo, bardzo często można usłyszeć "Entertainment" zamiast "Unterhaltung".

W trakcie wycieczki po mieście ktoś powiedział "discovern" zamiast "entdecken". Jakie to proste! Zamiast się wysilać, możemy wziąć po prostu angielskie słowo i dodać końcówkę bezokolicznika. I gotowe! Prosty przepis na "niemieckie" słówko.

Powyższe napisałam oczywiście z ironią. Osobiście nie pochwalam tego trendu, wolę niemieckie słowa. Są one po to, żeby ich używać. Gdyby część niemieckich słów miała wyginąć, to wolałabym, aby na ich miejscu znalazły się niemieckie neologizmy, a nie słowa z angielskiego.

poniedziałek, 22 października 2012

Ciekawe polskie tradycje po niemiecku

Dzisiaj wstawiam skany prezentacji Power Point, jaką przygotowałam o ciekawych polskich tradycjach (dla moich niemieckich uczniów). Niektóre z nich są mało znane, ale myślę, że tę prezentację można z powodzeniem wykorzystać na lekcjach niemieckiego, żeby uczniowie nauczyli się po niemiecku opowiadać o Polsce. Słownictwo bardziej nadaje się dla poziomu zaawansowanego, ale z powodzeniem można za pomocą tych slajdów przedstawić również początkującym uczniom podstawowe słówka. 

W najbliższym czasie wstawię prezentację o polskim weselu, a także prezentację z podstawowymi informacjami na temat Polski oraz quizem. 

Jeśli ktoś ma takie życzenie, to chętnie prześlę prezentację Power Point na maila.

niedziela, 21 października 2012

Żywy język. Cz. 1

Żywego języka oczywiście najlepiej uczyć się w rozmowach z rodzimymi użytkownikami języka, ale co zrobić, kiedy ma się z nimi mało kontaktu albo wcale?

Ja polecam np. oglądanie seriali czy filmów po niemiecku. Nawet jeśli jest to serial czy film niskich lotów, to możemy się z niego nauczyć całej masy nowych, używanych na co dzień słów. Dobrze wiem, bo wypróbowałam tę metodę na sobie. Zawsze, kiedy usłyszałam jakieś nowe słowo czy ciekawy zwrot, od razu zapisywałam go do specjalnie w tym celu założonego zeszytu. Tak samo wspomagałam się w nauce hiszpańskiego. Gdy chodziłam w zeszłym roku na kurs angielskiego, to lektorka często pokazywała nam serial "Friends" w oryginalnej wersji językowej.

O filmach, czasopismach czy gazetach będę pisać regularnie, zamieszczając linki.

Wcześniej nie doceniałam tej metody, ale odkąd z niej korzystam (czyli od kilku lat) jestem zdania, że może być ona ogromną pomocą dla każdego uczącego się języka obcego.

Nieocenioną pomoc oferuje tu znany przez wszystkich serwis youtube. Znalazłam na nim odcinki znanego sitcomu "Niania" - niemiecki tytuł to "Die Nanny". Serial ten oglądam głównie po angielsku, ale również po niemiecku w telewizji Super RTL.

Jak wiadomo, w Niemczech wszystkie seriale czy filmy są dubbingowane. W Polsce wszystkie kwestie czyta lektor, więc na początku nie mogłam przyzwyczaić się do dubbingu, tym bardziej że ciągle mam w głowie oryginalne głosy aktorów. Jednak czego się nie robi dla nauki :)

Polecam więc oglądanie serialu "Die Nanny" na youtube (są prawie wszystkie odcinki wszystkich serii). Nie dość że możemy się z niego nauczyć mnóstwo nowych zwrotów, to jeszcze się pośmiejemy. Nie zrażajmy się, jeśli nie zrozumiemy wszystkiego. Z biegiem czasu będziemy rozumieć coraz więcej.

Jeszcze mała wskazówka:

- seria danego serialu to "die Staffel"
- odcinek serialu (czy jakiejś historii) to "die Folge"

Otwórzcie sobie ten link na youtube, a znajdziecie pierwszy odcinek oraz dalsze odcinki serialu:

Die Nanny. Staffel 1, Folge 1

(zdj.: http://lenabo.files.wordpress.com)

sobota, 20 października 2012

Słówka. Cz. 3. Der Kalender

Dziś przyszła kolej na słowo der Kalender, które każdy zna. Niedługo skończy się rok, zaczniemy kupować kalendarze na rok 2013.

Nie zawsze wiemy jednak, jak nazwać po niemiecku poszczególne rodzaje kalendarzy. Oto ściągawka:

1) der Wandkalender
(zdj.: www.fotobuchservice24.de)

 (zdj.: http://www.livingathome.de)

 2) der Taschenkalender (często również Terminplaner, jeśli służy przede wszystkim do planowania i zapisywania terminów)


 (zdj.: www.amazon.de)


 3) der Familienplaner (często wisi przede wszystkim w kuchni i wszyscy członkowie rodziny wpisują na niego ważne terminy)

(zdj.: www.amazon.de)

 4) der Streifenkalender - czyli paskowy kalendarz. Nie jestem pewna, jak się go nazywa po polsku



(zdj.: www.amazon.de)

 5) der Abreißkalender
(zdj.: www.schnurlose.de)

 6) der Tischkalender - jak nazwa wskazuje, stawiany na stole





(zdj.: www.adventskalender.fotokasten.de)
(zdj.: www.shop58.de)

Słówka. Cz. 2

W nauczaniu j. niemieckiego w Polsce słowa "sich verhalten" i "sich benehmen" często są uznawane za stuprocentowe synonimy. Tymczasem ta pomyłka wynika pewnie stąd, że dla obu słów istnieje jeden polski odpowiednik.


Na początek przedstawię odmianę obu czasowników:

sich benehmen:

ich benehme mich
du benimmst dich
er/sie/es benimmt sich
wir benehmen uns
ihr benehmt euch
sie/Sie benehmen sich

sich verhalten:

ich verhalte mich
du verhältst dich
er/sie/es verhält sich
wir verhalten uns
ihr verhaltet euch
sie/Sie verhalten sich

Gdy np. chcemy do ucznia powiedzieć "Zachowuj się!" to możemy powiedzieć tylko "Benimm dich!" Codziennie wiele razy powtarzałam moim uczniom: "Benehmt euch!" Tak samo: "Die Schüler haben sich heute sehr schön benommen". Jeśli natomiast chodzi o czasownik "sich verhalten", to używamy go, gdy mamy na myśli zachowanie w sensie psychologicznym, np. "On zachowywał się dzisiaj dziwnie" czy "Jej zachowanie było nieprzewidywalne": "Er hat sich heute merkwürdig verhalten", "Ihr Verhalten war unvorhersehbar".

Niestety bardzo mało jest 100% synonimów, takich jak "Orange" i "Apfelsine". W najbliższym czasie przedstawię jeszcze kilka przykładów.

Słówka. Cz. 1

W postach pt. "Słówka" będę pisać o ciekawych niemieckich słowach, które zwróciły moją uwagę. Na dzisiaj proponuję "geschichtsbewusst". Słowo to określa osobę, która jest dosłownie "świadoma historii", która orientuje się w historii i zna prawdziwą historię, a nie zafałszowaną (nie odnoszę się tu do żadnego konkretnego wydarzenia).

piątek, 19 października 2012

Thema: "Die Gleichberechtigung"

Dzisiaj napisałam po niemiecku co nieco o równouprawnieniu kobiet i mężczyzn. Można to potraktować jako zbiór argumentów czy opinii potrzebnych do dyskusji, pomocnych w wyrażeniu własnego zdania na temat równości kobiet i mężczyzn. Pod spodem znajduje się przygotowany przeze mnie słowniczek do tematu wraz z przykładami zastosowania. W kolejnych dniach będę kontynuować ten temat.

Słowniczek nie jest ułożony alfabetycznie, gdyż słówka i przykłady ich użycia napisałam w kolejności występowania w tekście.W samym tekście zaznaczyłam słówka, które są wyjaśnione w słowniczku.



1) Die Gleichberechtigung sollte grundsätzlich gelten.

2) Jegliche Benachteiligung wegen des Geschlechts ist ausgeschlossen.

3) Die Frauen sollten die gleichen Rechte wie die Männer haben.

4) Die Frau entscheidet über sich selbst.

5) Die Realität ist oft anders: die Frauen verdienen weniger als die Männer und der Frauenanteil in gut bezahlten Branchen ist gering.

6) Die Gesellschaft sollte auf der Gleichheit der Geschlechter beruhen.

7) Im Berufsleben wurde die Frau integriert und laut Verfassung dem Mann gleichgestellt, aber diese Voraussetzung wird nicht immer erfüllt

8) Der Staat sollte bei der Kinderbetreuung helfen und berufstätige Frauen entlasten

9) Die Frauen übernehmen meistens die Pflichten, die mit dem Haushalt und mit der Kindererziehung verbunden sind.

10) Die Vereinbarkeit von Familie und Beruf sollte den Frauen erleichtert werden. 

11) Die Mütter schränken zugunsten ihrer Kinder ihre beruflichen Ambitionen ein.

12) In Aufsichtsräten und Vorständen gibt es wenige Frauen.

13) Die Frauen dominieren die Sprach- und Kulturwissenschaften an Hochschulen. Die Elektrotechnik ist ein klassischer männlicher Studiengang

14) Die Gleichberechtigung von Frauen und Männern ist nicht in allen wirtschaftlichen und sozialen Bereichen verwirklicht

15) Es gibt keine Chancengleichheit in Politik, Wirtschaft und Gesellschaft. 

16) In wichtigen Entscheidungspositionen sind die Frauen nicht ausreichend repräsentiert. 

17) Der Staat greift in verschiedene Bereiche des Lebens mit gesetzlichen Regelungen ein, um für Gleichberechtigung und Chancengerechtigkeit von Männern und Frauen zu sorgen.

18) Der Staat setzt sich zum Ziel, der sozialen Gleichheit im wirtschaftlichen und gesellschaftlichen Bereich zu verhelfen.

19) Entscheidend für die Stellung der Frau in der Gesellschaft, Politik und Wirtschaft sind: die rechtliche Entwicklung, das Rollen- und Selbstverständnis von Frauen und Männern.


Słowniczek:
- die Gleichberechtigung - równouprawnienie

Die Frauen kämpfen für die volle Gleichberechtigung.

- grundsätzlich - zasadniczo 

Grundsätzlich habe ich nichts dagegen

- gelten - obowiązywać 

In Polen gelten andere Rechte als z. B. in China. 

- die Benachteiligung- dyskryminacja 

Die Frauen kämpfen gegen die Benachteiligung.

- ausgeschlossen - wykluczony 

Das ist völlig ausgeschlossen.

- die gleichen Rechte - takie same prawa 

Männer und Frauen haben die gleichen Rechte.

- der Frauenanteil - udział, odsetek kobiet 

Der Frauenanteil an Universitäten ist hoch.

- gut bezahlt - dobrze płatny

Hast du eine gut bezahlte Arbeit?

- die Gleichheit der Geschlechter - równość płci 

Die Gleichheit der Geschlechter ist ein Prinzip von modernen Staaten.

- auf etwas beruhen (mit Dativ) - polegać na czymś (z celownikiem) 

Unsere Beziehung beruht auf Vertrauen.

- die Voraussetzung erfüllen - spełniać warunek, założenie

Wurden alle Voraussetzungen erfüllt?

Die Chancengleichheit ist eine wichtige Voraussetzung für moderne Staaten. 

- die Kinderbetreuung - opieka nad dziećmi

- entlasten - odciążać 

Ich entlaste meine Eltern im Haushalt. 

Ich muss die Wahrheit sagen und mein Gewissen entlasten. 

- berufstätig - czynny zawodowo

Sie ist eine berufstätige Frau. 

- die Pflichten übernehmen - przejmować obowiązki

Welche Pflichten willst du übernehmen?

- die Vereinbarkeit - pogodzenie 

Die Vereinbarkeit von Schul- und Hauspflichten ist nicht so einfach. 

- erleichtern - ułatwiać

Du hast mir das Verständnis des Problems erleichtert. 

- zugunsten (mit Genitiv, nachgestellt auch mit Dativ) - na czyjąś rzecz, korzyść (z dopełniaczem, po rzeczowniku również z celownikiem)

Mir zugunsten bleibt er nicht im Ausland.

- einschränken - ograniczać

Die Frauenrechte sollten nicht eingeschränkt werden.

- der Aufsichtsrat, die Aufsichtsräte - rada nadzorcza 

Er ist Mitglied des Aufsichtsrats.

- der Vorstand, die Vorstände - zarząd 

Sie gehört dem Vorstand an.

- der Studiengang, die Studiengänge - kierunek studiów 

Für welchen Studiengang hast du dich entschieden?

- der Bereich, die Bereiche - zakres 

Das fällt nicht in meinen Bereich.

- verwirklichen - urzeczywistniać 

Ich konnte meinen Traum nicht verwirklichen.

- die Chancengleichheit - równość szans 

Gibt es eine Chancengleichheit in Polen?

- die Entscheidungsposition - stanowisko decyzyjne 

Nicht so viele Frauen haben Entscheidungspositionen.

- ausreichend - wystarczająco

Sie verdienen ausreichend viel.

- eingreifen - interweniować

Der Vater hat in den Streit der Kinder eingegriffen.

- gesetzlich - prawny, ustawowy 

Heute haben wir einen gesetzlichen Feiertag.

- die Regelung, die Regelungen - regulacja 

Alle sollten über gesetzliche Regelungen informiert werden.

- die Chancengerechtigkeit - sprawiedliwość w odniesieniu do szans 

- für etwas sorgen - troszczyć się o coś, zapewniać coś 

Heute machen wir eine Party und ich sorge für Getränke.

- sich etwas zum Ziel setzen - postawić sobie coś za cel

Ich habe mir zum Ziel gesetzt, fünf Fremdsprachen zu lernen. 

- entscheidend - decydujący

Diese Woche wird entscheidend sein.

- rechtlich - prawny

Nicht jeder versteht rechtliche Fragen.

- das Rollenverständnis - rozumienie ról

Welches Rollenverständnis haben die Frauen in Europa?

- das Selbstverständnis - rozumienie samego siebie, samoświadomość 

Er muss ein neues Selbstverständnis entwickeln.

Tu jeszcze wstawiam kilka ciekawych obrazków do tematu równości, które można wykorzystać na lekcjach:

http://www.2stein.com/schule/chancengleichheit.gif





czwartek, 18 października 2012

Najczęstsze niemieckie imiona

Podobnie jak w Polsce, tak i w Niemczech są imiona, które rodzice wyjątkowo często nadają swoim dzieciom. Listę znalazłam na następującej stronie:

http://www.beliebte-vornamen.de/jahrgang/j2011

Najpopularniejsze imiona żeńskie w 2011 roku:
  1. Mia
  2. Emma
  3. Hannah / Hanna
  4. Anna
  5. Lea / Leah
  6. Leonie / Leoni
  7. Lina
  8. Marie
  9. Sophia / Sofia
  10. Lena
  11. Emilie / Emily
  12. Lilli / Lilly / Lili
  13. Laura
  14. Sophie / Sofie
  15. Lara
  16. Amelie
  17. Emilia
  18. Nele / Neele
  19. Johanna
  20. Sarah / Sara
  21. Luisa / Louisa
  22. Maja / Maya
  23. Leni
  24. Clara / Klara
  25. Pia
Najpopularniejsze imiona męskie w 2011 roku:
  1. Ben
  2. Leon
  3. Lucas / Lukas
  4. Finn / Fynn
  5. Jonas
  6. Maximilian
  7. Luis / Louis
  8. Paul
  9. Felix
  10. Luca / Luka
  11. Noah
  12. Tim / Timm
  13. Elias
  14. Max
  15. Julian
  16. Philip / Philipp
  17. Moritz
  18. Niclas / Niklas
  19. Alexander
  20. Jan
  21. Jacob / Jakob
  22. Tom
  23. David
  24. Eric / Erik
  25. Fabian
A oto najpopularniejsze imiona dla dziewczynek w 1995 roku:
  1. Laura
  2. Anna
  3. Sarah / Sara
  4. Julia
  5. Lisa
  6. Lena
  7. Katharina
  8. Jana
  9. Annika
  10. Jennifer
  11. Alina
  12. Jessica / Jessika
  13. Marie
  14. Sophie / Sofie
  15. Vanessa
  16. Nina
  17. Jasmin / Yasmin
  18. Michelle
  19. Luisa / Louisa
  20. Kim
  21. Franziska
  22. Hannah / Hanna
  23. Johanna
  24. Ann
  25. Carolin / Caroline / Karoline
  26. Denise
  27. Jacqueline
  28. Pia
  29. Leonie / Leoni
  30. Aylin / Eileen / Aileen / Ayleen
  31. Janin / Janine
  32. Janina
  33. Lara
  34. Lea / Leah
  35. Josefine / Josephine
Oraz imiona dla chłopców:
  1. Jan
  2. Lucas / Lukas
  3. Niclas / Niklas
  4. Tim / Timm
  5. Philip / Philipp
  6. Daniel
  7. Alexander
  8. Florian
  9. Felix
  10. Kevin
  11. Tobias
  12. Maximilian
  13. Jannik / Yannik / Yannick / Yannic
  14. Nico / Niko
  15. Dennis
  16. Tom
  17. Marcel
  18. Marc / Mark
  19. Jonas
  20. Leon
  21. Marvin
  22. Fabian
  23. Finn / Fynn
  24. Sebastian
  25. Lennard / Lennart
  26. Dominic / Dominik
  27. Christopher
  28. Christian
  29. Patrick
  30. Timo
  31. Pascal
  32. Moritz
  33. David
  34. Julian
  35. Paul

Mi bardziej podobają się imiona z 1995 roku. A Wam?  Było wtedy dosyć dużo imion pochodzenia romańskiego. W zeszłym roku najpopularniejszym imieniem męskim był Ben, co mnie zdziwiło. Imię Mia też nie jest moim zdaniem ładne, ale to już kwestia gustu.