piątek, 30 listopada 2012

Pomyłki i błędy - kilka czasowników

Dzisiaj chciałabym omówić kilka ciekawych czasowników, które często są przez uczących się nieużywane. Chodzi o czasowniki związane z myleniem się.

1) sich irren - oznacza "mylić się", także w znaczeniu "rozczarować się":

Du irrst dich gewaltig. - Bardzo się mylisz. 

In diesem Punkt haben wir uns geirrt. - W tym punkcie/aspekcie pomyliliśmy się. 

Ich habe mich in dir geirrt. - Pomyliłem się co do ciebie. 

W tym znaczeniu możemy stosować czasownik również bez "sich":

Wenn ich nicht irre, wohnen sie hier.  - Jeśli się nie mylę, to oni tutaj mieszkają.

Używamy tego czasownika, kiedy pomylimy ze sobą dwie rzeczy (zwei Sachen miteinander verwechseln):

Ich habe mich im Datum geirrt. - Pomyliłam się w dacie.

Wir haben uns in der Hausnummer geirrt. - Pomyliliśmy się w numerze domu.

2) sich verlaufen - zgubić się (ale w trakcie chodzenia, a nie jazdy)

Die Touristen haben sich verlaufen. - Turyści się zgubili.

Ich habe mich verlaufen, weil ich die Stadt nicht gekannt habe.  - Zgubiłam się, bo nie znałam tego miasta.

3) sich verfahren - zgubić się w trakcie jazdy

Mein Freund hat sich in der Stadt verfahren. - Mój chłopak zgubił się w mieście (jadąc).

4) sich verschreiben - pomylić się, zrobić błąd przy pisaniu

Auf der zweiten Seite habe ich mich verschrieben. - Na drugiej stronie zrobiłem błąd w pisaniu / pomyliłem się w pisaniu.

Der Student hat sich verschrieben. - Student pomylił się w pisaniu.

5) sich verrechnen - popełnić błąd w liczeniu

Der Schüler hat sich bei dieser Aufgabe verrechnet. - Uczeń popelnił w tym zadaniu błąd w liczeniu.

Der Verkäufer hat sich um 5 Euro verrechnet. - Sprzedawca pomylił się o 5 euro.

W poprzednim zdaniu "sich verrechnen" możemy zastąpić "sich irren", bo "sich irren" oznacza również pomylenie się w rachunkach, czyli:

Der Verkäufer hat sich um 5 Euro verrechnet. - Sprzedawca pomylił się o 5 euro.

Ich habe mich um einen Tag geirrt. - Pomyliłam się o dzień.

6) sich verlesen - popełnić błąd w czytaniu

Du hast dich bestimmt verlesen. - Na pewno pomyliłeś się przy czytaniu.

In der englischen Geschichte habe ich mich mehrmals verlesen. - W tej angielskiej historii kilka razy popełniłam błąd w czytaniu.

7) sich vertippen - pomylić się przy maszynopisaniu

Die Sekretärin vertippt sich dauernd. - Sekretarka ciągle myli się przy maszynopisaniu.

Istnieją również zwroty:

a) einen Fehler machen - czyli po prostu "zrobić błąd". Możemy więc powiedzieć:

Ich habe beim Lesen / beim Schreiben einen Fehler gemacht. - Zrobiłam błąd w czytaniu / w pisaniu.

Die Schüler haben im Diktat viele Fehler gemacht. - Uczniowie zrobili w dyktandzie wiele błędów.

b) einen Fehler begehen - oznacza również "popełnić błąd", ale tu nie chodzi o błąd w czytaniu czy pisaniu, ale o błąd życiowy, np.:

In meinem Leben habe ich viele Fehler begangen. - W moim życiu popełniłem wiele błędów.

Er hat mit dieser Scheidung einen großen Fehler begangen. - Tym rozwodem on popełnił duży błąd.


czwartek, 29 listopada 2012

"Bedauern" i "bereuen"


„Bedauern” i „bereuen” to często mylone czasowniki. Oba znaczą „żałować”, ale niestety nie można ich stosować zamiennie. 

Czasownik „bedauern” odnosi się do tego, czego żałujemy w danej chwili, kiedy uważamy, że szkoda, że coś się stało (albo nie). Stosujemy go w znaczeniu „przykro mi” – „es tut mir leid”. Nie używamy tego czasownika, kiedy chcemy powiedzieć, że żałujemy, że zrobiliśmy coś złego. Synonimy do „bedauern” to np. „leidtun”, „schade finden”

Ich bedauere, dass ich dich nicht begleiten kann. (Ich finde es schade, dass... oder Es tut mir leid, dass...) - Żałuję, że nie mogę ci towarzyszyć.

Meine Eltern bedauern, dass ihr Haus nicht größer ist. (Sie finden es schade, dass...) - Moi rodzice żałują, że ich dom nie jest większy.

Kiedy ktoś żałuje złego uczynku albo czegoś, co się już stało, to użyje słowa „bereuen”. Działania mają tu skutek.

Der Verbrecher bereut, dass er viel Geld gestohlen hat. - Przestępca żałuje, że ukradł dużo pieniędzy.

Bereust du, dass du dich hast scheiden lassen? - Czy żałujesz, że się rozwiodłeś?

wtorek, 27 listopada 2012

Eine Prüfung ablegen oder eine Prüfung bestehen?

Dzisiaj na tapetę idzie kolejny często popełniany błąd. Chodzi o to, że zdajemy egzamin. No właśnie - po polsku można powiedzieć "Dzisiaj zdaję egzamin". Oznacza to, że "Dzisiaj podchodzę do egzaminu". Uczący się bardzo, bardzo często używają tu po niemiecku czasownika "bestehen", co jest błędem, bo "bestehen" oznacza, że egzamin został już zdany. Jest to tłumaczenie z polskiego, błędne oczywiście. "Eine Prüfung ablegen" oznacza "podejść do egzaminu". "Oblać egzamin" to "bei einer Prüfung durchfallen".

Jak zwykle więc kilka zdań na ten temat:

Heute lege ich eine Prüfung in Deutsch ab. - Dzisiaj podchodzę do egzaminu z niemieckiego. 

Wann legst du die Prüfung in der Fahrschule ab? - Kiedy masz egzamin w szkole jazdy?

Ich habe die Prüfung bestanden. - Zdałem egzamin. 

Der Lerner hat zwar die Prüfung bestanden, aber er ist mit der Note nicht zufrieden. - Uczący się wprawdzie zdał egzamin, ale nie jest zadowolony z oceny.

Musimy więc rozróżniać czasowniki "ablegen" i "bestehen" w znaczeniu odnoszącym się do egzaminu, bo bardzo łatwo tu o błąd będący kalką tłumaczeniową z polskiego. 

Ich bin leider bei der Prüfung durchgefallen. - Niestety oblałem egzamin. 

Es tut mir leid, dass du bei der Englischprüfung wieder durchgefallen bist. - Przykro mi, że znowu oblałeś egzamin z angielskiego.

Dodam jeszcze zwrot "jemanden zu einer Prüfung zulassen", czyli "dopuścić kogoś do egzaminu".

Der Student wurde zur Prüfung nicht zugelassen. - Student nie został dopuszczony do egzaminu.

poniedziałek, 26 listopada 2012

Wer ist ein Lehrer?

Dzisiaj chciałabym omówić znaczenie słowa "der Lehrer / die Lehrerin" oraz słów, które są używane zamiennie. Znaczenie jest niby oczywiste, ale nie do końca.

Kiedy studiowałam w Niemczech, rozmawiałam raz z jedną znajomą Niemką o różnicach pomiędzy studiami w Polsce i w Niemczech. Byłam wtedy po III roku studiów. W pewnym momencie powiedziałam zdanie w stylu: "Die meisten Lehrer an der Uni mag ich sehr". Wtedy moja rozmówczyni zapytała: "Was meinst du eigentlich mit Lehrer?" Nie zrozumiała mnie, gdyż w Niemczech słowo "der Lehrer / die Lehrerin" oznacza nauczycieli w podstawówce, gimnazjum czy szkole realnej. W Polsce na nauczycieli akademickich mówi się po prostu "nauczyciel", ale u nas to słowo oznacza nauczyciela każdego stopnia, podczas gdy w Niemczech absolutnie nie. Wykładowca akademicki to "der Dozent / die Dozentin". Oczywiście poza tym używa się stopni naukowych, podobnie jak w Polsce, chociaż moim zdaniem w Polsce bardziej przywiązuje się do nich wagę w codziennych relacjach studentów z wykładowcami. W słowniku jest rzeczywiście napisane, że nauczyciela akademickiego określa się również jako "Lehrer", ale na co dzień nikt tak nie mówi.

A czy wychowawca przedszkolny to nauczyciel? Osoby takie studiowały pedagogikę, czyli "Erziehungswissenschaft". Dlatego one same (podobnie jak w Polsce - najczęściej kobiety) mówią o sobie "Ich arbeite als Erzieherin", czyli jako wychowawczyni.

Podsumujmy:

1. "Der Lehrer / die Lehrerin" oznacza nauczyciela pracującego w szkole podstawowej, gimnazjum, szkole realnej itp.

Er ist ein erfahrener Lehrer. - On jest doświadczonym nauczycielem.
Sie arbeitet als Lehrerin in einer Fahrschule. - Ona pracuje jako nauczycielka w szkole nauki jazdy.

2. "Der Dozent / die Dozentin" to wykładowca na uniwersytecie, szkole wyższej, uniwersytecie ludowym.

Frau Kessel war die beste Dozentin an meiner Uni. - Pani Kessel była najlepszym wykładowcą na moim uniwersytecie.

3. "Der Erzieher / Erzieherin" to wychowawca przedszkolny, a także wychowawca w sensie ogólnym, np. w instytucjach dla młodzieży.

Sie ist zweifelsohne die geborene Erzieherin. - Ona jest bez wątpienia urodzoną wychowawczynią. 

niedziela, 25 listopada 2012

"Der Einwohner" i "der Bewohner"

Dziś przyszła kolej na często mylone słowa "Einwohner" i "Bewohner". Co one tak właściwie oznaczają?

"Der Einwohner, die Einwohner" to mieszkaniec jednostki administracyjnej, np. kraju lub miasta.

Die Einwohner der Stadt X demonstrierten vor dem Sitz der Firma. - Mieszkańcy miasta X demonstrowali przed siedzibą firmy.

Wie viele Einwohner hat Nordrhein-Westfalen? - Ilu mieszkańców ma Nadrenia Północna - Westfalia?

Słowo "der Bewohner, die Bewohner" odnosi się do kogoś, kto coś zamieszkuje, np. dom, wyspę, rezerwat.

Die Bewohner des Hauses sind in Gefahr. - Mieszkańcy domu są w niebezpieczeństwie.

Wo sind die Bewohner der Insel? - Gdzie są mieszkańcy wyspy?

Kiedyś oba słowa często były używane zamiennie, ale dzisiaj ich zamienienie jest uznawane za błąd.

piątek, 23 listopada 2012

Cechy charakteru - Die Charaktereigenschaften

Na dzisiaj zebrałam cechy charakteru po niemiecku wraz z tłumaczeniami. Niektóre z tych cech odnoszą się do wyglądu. Pod spodem znajduje się również kilka propozycji ćwiczeń.


die Eigenschaft, die Eigenschaften - cecha, cechy:


aktiv - aktywny
anpassungsfähig - zdolny do przystosowania się, elastyczny
arrogant - arogancki
attraktiv - atrakcyjny
aufgeschlossen - otwarty
belesen - oczytany
bescheiden - skromny
blöd - głupi
chaotisch - chaotyczny
depressiv - depresyjny
dick - gruby
diskret - dyskretny
dumm - głupi 
ehrgeizig - ambitny 
ehrlich - uczciwy, szczery
eifersüchtig - zazdrosny
eingebildet - zarozumiały 
egoistisch - samolubny 
elegant - elegancki 
energisch - energiczny 
ernst - poważny 
falsch - fałszywy
faul - leniwy
feige - tchórzliwy
fleißig - pilny
flexibel - elastyczny
geduldig - cierpliwy 
gefühlvoll - uczuciowy
geizig - skąpy
gesellig - towarzyski
großzügig - hojny, szczodry, wspaniałomyślny
hässlich - brzydki
hilfsbereit - pomocny
höflich - uprzejmy
humorlos - pozbawiony humoru
humorvoll - dowcipny, żartobliwy, wesoły
interessant - ciekawy, interesujący
intolerant - nietolerancyjny
klug - mądry 
kompetent - kompetentny  
kontaktfreudig - towarzyski
laut - głośny
lebhaft - ruchliwy, żywotny
lustig - wesoły
mitteilsam - rozmowny
mutig - odważny
nervös - nerwowy
nett - miły
neugierig - ciekawy
oberflächlich - powierzchowny
offen - otwarty
optimistisch - optymistyczny
ordentlich - porządny
passiv - pasywny
pedantisch - pedantyczny
romantisch - romantyczny
ruhig - spokojny
schick - szykowny
schlank - szczupły
schlau - sprytny 
schön - ładny, piękny
schüchtern - nieśmiały
schwach - słaby
selbstbewusst - pewny siebie
sensibel - wrażliwy
sparsam - oszczędny
sportlich - wysportowany
stark - silny
sympathisch - sympatyczny 
teamfähig - umiejący pracować w zespole
tolerant - tolerancyjny
traurig - smutny
treu - wierny
vernünftig - rozsądny
verrückt - szalony, zwariowany
verschlossen - zamknięty w sobie
verschwenderisch - rozrzutny
wortkarg - małomówny
zuverlässig - niezawodny 


Propozycje ćwiczeń:


1. Jakie słowa brzmią podobnie jak po polsku?

aktiv, passiv, tolerant, sympathisch, sportlich, romantisch, pedantisch, oprimistisch, interessant, schick, elegant, diskret, chaotisch, depressiv, attraktiv, arrogant, kompetent

Tych słów będzie się łatwiej nauczyć. 

2. Pytania:

Wie bist du?
Wie bist du nicht?
Wie ist deine Schwester, deine Mutter…?
Wie sind deine Freunde?
Wie muss ein Freund sein? 
Wie sollte ein Lehrer sein? 

3. Znajdź antonimy, czyli słowa o przeciwnym znaczeniu!

np. 
faul – fleißig
aufgeschlossen – verschlossen

schlank –
lustig –
klug –
stark –
aktiv –
mitteilsam –
ordentlich –
ehrlich –
sparsam –
mutig –
selbstbewusst –
laut –
humorvoll –
hilfsbereit –
vernünftig –
schön –
verrückt –
nervös –
lebhaft –

4. Znajdź synonimy, czyli słowa o podobnym znaczeniu!

np. 
höflich – nett

blöd –
elegant –
offen –
pedantisch –
energisch – 
kontaktfreudig - 


czwartek, 22 listopada 2012

„Künstlich” i „künstlerisch”


Zauważyłam, że często mylone są słowa „künstlich” oraz „künstlerisch”.

Przymiotnik „künstlich” oznacza „sztuczny”.

Hier gibt es nur künstliche Blumen zu kaufen. – Tu można kupić tylko sztuczne kwiaty.

Der See ist künstlich. – Jezioro jest sztuczne. 

Słowo „künstlerisch” oznacza „artystyczny”. Synonimy to zależnie od sytuacji np. „kreativ”, „gestaltend”, „gestalterisch”, „schöpferisch”.

Nicht in allen Ländern gibt es eine künstlerische Freiheit. – Nie we wszystkich krajach istnieje artystyczna wolność.


Nicht jeder hat eine künstlerische Veranlagung. – Nie każdy ma uzdolnienie artystyczne.