niedziela, 20 stycznia 2013

Kilka ciekawych słówek. Cz. 2



Wiele osób mówi „eine Fremdsprache kennen", podczas gdy jest to nieprawidłowe, gdyż czasownik "kennen" oznacza co prawda "znać" i po polsku mówimy "znać język obcy", ale po niemiecku lepiej jest powiedzieć "eine Fremdsprache können", czyli "umieć język obcy":
 
Kannst du Deutsch? - Czy znasz/umiesz niemiecki?
Ich kann Englisch sehr gut. - Bardzo dobrze znam angielski.

Znać można człowieka czy miejsce: 
Wir kennen unsere Nachbarn nicht so gut. - Znamy naszych sąsiadów nie tak dobrze.
Kennst du das Stadtzentrum? - Czy znasz centrum miasta?

Słowa "Leute" i "Menschen" NIE są synonimami. Słowo "Leute" jest bardziej konkretne, oznacza konkretnych ludzi, natomiast słowo "Menschen" jest bardziej ogólne:

Siehst du die Leute da? - Czy widzisz tych ludzi tam? 
Die Leute in der Gegend sind sehr arm. - Ludzie w okolicy są bardzo biedni. 

Viele Menschen in Afrika leiden unter Hunger. - Wielu ludzi w Afryce cierpi z powodu głodu.
Die Menschen sind manchmal schlechter als Tiere.  - Ludzie są czasami gorsi niż zwierzęta.

Kolejne często mylone słowa to "die Menschheit" - ludzkość i  "die Menschlichkeit" - człowieczeństwo. Jak widać, znaczenie jest inne.  
Synonimy do "Menschheit" to  "Erdbevölkerung" albo "Weltbevölkerung"

Zum Wohle der Menschheit sollte man die Umwelt schützen. - Dla dobra ludzkości powinno się chronić środowisko. 

Im Krieg gibt es von der Menschlichkeit oft keine Rede. - Na wojnie często nie ma mowy o człowieczeństwie. 

Die Mitarbeiter von Wohltätigkeitsorganisationen zeigen Menschlichkeit im Umgang mit armen und leidenden Menschen. - Pracownicy organizacji dobroczynnych pokazują człowieczeństwo w kontakcie z biednymi i cierpiącymi ludźmi.

Słowa "Verzeihung" i "Entschuldigung" bywają mylone.  

die Entschuldigung – usprawiedliwienie albo synonim do "die Ausrede", czyli wymówka

Er suchte eine plausible Entschuldigung. - Szukał przekonującej wymówki.
Die Eltern schreiben ihrem Sohn eine Entschuldigung. - Rodzice piszą swojemu synowi usprawiedliwienie. 

Höflichkeitsform (forma grzecznościowa): Entschuldigung, wo ist hier die Schumannstraße?  - Przepraszam, gdzie jest ulica Schumanna?
Entschuldigung!  - Przepraszam! (w ten sposób można zaczepić kogoś na ulicy, jeśli chcemy spytać np. o drogę albo o godzinę)

Verzeihung – dosłownie "wybaczenie"

Er hat sie lange um Verzeihung gebeten. - On długo prosił ją o wybaczenie
Verzeihung! – czasami mówi się tak zamiast Entschuldigung, np. jeśli kogoś niechcący potrącę na ulicy, mogę powiedzieć „Verzeihung!” albo „Entschuldigung!” 

Synonim do „verzeihen” to „vergeben” – wybaczać. 

verzeihen - verzieh - hat verziehen
vergeben - vergab - hat vergeben

Czasownik "sich entschuldigen" ma po niemiecku inne dopełnienia niż po polsku, trzeba zwrócić na to szczególną uwagę, bo łatwo tu o błąd: 
sich bei jmdm. (Dativ) für etwas (Akkusativ) entschuldigen - przepraszać kogoś za coś. Jak widać, "sich entschuldigen" to czasownik zwrotny 

Ich entschuldige mich bei Ihnen für die Verspätung. - Przepraszam panią/pana za spóźnienie.
Entschuldige dich bei der Lehrerin! - Przeproś nauczycielkę!

czwartek, 17 stycznia 2013

Kilka ciekawych słówek

Naprawdę chciałabym pisać na tym blogu częściej, ale chwila wolnego czasu to tylko marzenie i w najbliższych miesiącach na pewno się ono nie spełni. Podobnie jak porządne wyspanie się. Jest bardzo dużo rzeczy, o których chcę napisać i mimo wszystko postaram się to zrobić. Planuję np. cykl pt. "Jak naprawdę wygląda życie w Niemczech?" Mam na ten temat dużo do powiedzenia, bo w końcu mieszkam tu już 4 lata (sama nie mogę w to uwierzyć, bo to nie było planowane).

Dzisiaj wstawiam kilka ciekawych słówek:


Jeden-Tag-Sachen - rzeczy noszone na co dzień

Das sind meine Jeden-Tag-Sachen. 

bügelfrei
bügelfrei sein - nie gnieść się

Die Hose ist bügelfrei. – Tych spodni nie trzeba prasować. 

das Fenster beimachen / umkippen – uchylić okno
Czasownik „umkippen“ znajduje się w słowniku, „beimachen“ nie, ale słyszałam je na co dzień. 

manches Mal – często używane zamiast „manchmal“

eine falsche Nummer wählen = sich verwählen – wybrać zły numer, pomylić się przy wybieraniu numeru

Ich habe wieder eine falsche Nummer gewählt. – Znowu wybrałam zły numer. 

Raz słyszałam czasownik "sich falsch wählen", ale muszę się jeszcze upewnić co do tego, czy jest on prawidłowy. Myślę, że nie. Naprawdę niesamowite jest, ile na co dzień słyszę słów, których nie ma w największym słowniku, jakim oczywiście dysponuję. Niedawno dowiedziałam się np., że pewne terminy gramatyczne używane w polskich podręcznikach są niepoprawne, o czym jeszcze napiszę.

środa, 9 stycznia 2013

Are you a typical hausfrau?

O słowie "Hausfrau" piszę, gdyż zdaje się, że to słowo weszło w ostatnich latach do amerykańskiej odmiany angielskiego, co mnie bardzo zaskoczyło, choć może nie powinno, bo przecież w angielskim są zapożyczenia z niemieckiego. Wiele razy słyszałam "hausfrau" ostatnio w amerykańskich filmach i serialach. Sprawdzałam w największym angielsko-polskim słowniku, jaki w ostatnich latach ukazał się w Polsce, i słowa "hausfrau" jeszcze tam nie ma. Być może w następnej edycji słownika już będzie.

a tradicional hausfrau
I'm not a typical hausfrau
Do you want me to be a hausfrau?

Żeby sprawiedliwości stało się zadość, to jeszcze podam kilka niemieckich zdań:



Mein Beruf ist Hausfrau. - Mój zawód do gospodyni domowa / pani domu.
Ich wäre nicht gerne eine Hausfrau. - Nie byłabym chętnie gospodynią domową.
Die Rolle der Frau als Hausfrau ist in manchen Ländern von großer Bedeutung. - Rola kobiety jako gospodyni domowej ma w niektórych krajach duże znaczenie.

 W południowych Niemczech oraz Austrii „Hausfrau” oznacza także gospodynię wynajmującą pokoje (inaczej Zimmerwirtin).

Przymiotnik brzmi: hausfraulich - właściwy dla pani domu
hausfrauliche Pflichten – obowiązki gospodyni domowej, obowiązki właściwe dla pani domu