środa, 28 stycznia 2015

Dlaczego by nie Schmetterling?

Powszechna opinia o języku niemieckim jest taka, że brzmi on po prostu brzydko. Ja mam na ten temat nieco inne zdanie. Myślę, że język niemiecki brzmi pięknie, jest bardzo melodyjny i że da się w nim pisać piękne wiersze i śpiewać śliczne piosenki.

Jednym z najczęściej podawanych przykładów jest Schmetterling - słowo często wyśmiewane, bo jak brzmi Schmetterling w porównaniu z odpowiednikami w innych językach?

ang. - butterfly
fr. - papillon
hiszp. - mariposa 
wł. - farfalla 

Moim zdaniem "Schmetterling" jest bardzo ładnym słowem, jednym z moich ulubionych w niemieckim.

Bardzo lubię książki Wojciecha Cejrowskiego, w których opisuje swoje wyprawy do Ameryki Południowej. Chyba w "Gringo wśród dzikich plemion" pisał, że kiedy ktoś wybiera się do amazońskiej dżungli, to należy słuchać indiańskiego przewodnika bez względu na wszystko. Nawet jeśli coś europejskiemu człowiekowi wydaje się ładne i przyjazne, to wcale nie musi takie być. Wspomniał m.in. o motylach, które w dżungli mogą być zarówno przyjazne, jak i bardzo niebezpieczne. Te groźne nazwał właśnie "Schmetterlingami" :)

Warto przyjrzeć się w tym momencie historii słowa "Schmetterling". Pochodzi ono z dolnosaksońskiego (Obersächsisch - dialekt w okolicach Drezna), prawdopodobnie od słowa "(der) Schmetten", czyli "śmietana". Słowo "Schmetten" jest spokrewnione z czeskim słowem "smetana".

A co wspólnego mają motyle ze śmietaną?

Według starych wierzeń ludowych czarownice latały pod postacią motyla (in Schmetterlingsgestalt), aby kraść mleko i śmietanę właśnie.

W niektórych regionach Szwajcarii "Schmetterling" jest nazywany "(der) Sommervogel" - letni ptak. Czy nie ładnie?

der Schmetterling, die Schmetterlinge - motyl, motyle
wie ein Schmetterling hin und her flattern - dosłownie "fruwać jak motyl", znaczenie: mieć wiele miłostek, przelotnych romansów
Schmetterlinge im Bauch - motyle w brzuchu
Schmetterling schwimmen - pływać stylem motylkowym
200 m Schmetterling schwimmen - przepłynąć 200 m stylem motylkowym
das Schmetterlingsschwimmen - pływanie stylem motylkowym
die Gestalt, die Gestalten - postać, postaci


21 komentarzy:

  1. Ja też na przekór innym lubię to słowo :) Dla mnie w ogóle język niemiecki brzmi pięknie :) Nie znałam jednak pochodzenia wyrazu "Schmetterling".

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Jak tak człowiek powtórzy sobie "Schmetterling" z 5 razy, to za każdym razem brzmi piękniej :)

      Usuń
  2. Jak dla mnie, to w tym języku właśnie brzmi najpiękniej "wiedźma" XD
    Motyl w niemieckim od czeskiej śmietany, w angielskim od masła. Czy wszystko jest na swoim miejscu.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. W niemieckim zawsze wszystko jest na swoim miejscu :)

      Usuń
  3. Mamy jeszcze "Schmetterlinge im Bauch" :).
    Historia pochodzenia różnych słów często bywa fascynująca, znasz jakieś dobre książki, w których można poczytać o takich sprawach? Wspomniana niedawno przeze mnie na blogu "Klappe zu, Affe tot" jest fajna, ale dotyczy całych wyrażeń.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Nie wiem, czy jest jakaś dobra książka opowiadająca takie historie. Ja sama się tym zajmuję z pomocą ogólnego Dudena oraz etymologicznego. Poza tym chętnie czytam o historii języka, mogę ewentualnie polecić coś z tego zakresu, np. "dtv-Atlas Deutsche Sprache".

      Niedawno zaczęłam planować nową metodę nauczania z wykorzystaniem historii języka i chyba ją opatentuję :)

      Usuń
  4. Bardzo mnie irytuje, że słowo Schmetterling podawane jest jako przykład "twardej niemieckiej wymowy" - sęk w tym, że przykład ów wymawiają nie-Niemcy i to oni właśnie mają najczęściej twardą wymowę... Pisałam o tym też u siebie i dalej stoję na stanowisku, że w ustach Niemców brzmi ładnie :)

    OdpowiedzUsuń
  5. Niemiecki brzmi niesympatycznie nie tylko dla Polaków. Czy ktoś pamięta niemieckie myśliwce, tzw. Messerschmitt-y? Właśnie z tym kojarzy mi się Schmetterling. Ale przyznam rację, że pochodzenie tego słowa jest interesujące, zwłaszcza powiązania z nabiałem, którego jestem fanką:)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Niemiecki brzmi brzydko tylko w filmach o wojnach, poza tym pięknie

      Usuń
    2. Każdy język, w którym żołnierze wykrzykiwaliby rozkazy, brzmiałby twardo i wydawałby się ostrym językiem. Ciekawe, że o japońskim się nie mówi tak, jak o niemieckim, a przecież Japończycy byli równie okrutni, co Niemcy.

      Usuń
    3. To prawda, ale my widzimy to z europejskiej perspektywy. W Azji wie się więcej o zbrodniach Japończyków.

      Usuń
  6. kiedy mozemy sie spoddziewaz kolejnej wyprzedazy ksiazek czy gazet? :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. W ciągu kolejnych dwóch tygodni. Mam tu fajne rzeczy do sprzedania, tylko muszę to ogarnąć :)

      Usuń
    2. Pani Magdo, a czy uwzględni Pani w tej ostatniej wyprzedaży to co nie sprzedało się na poprzednich (jeśli coś w ogóle zostało oczywiście) ?

      M&M

      Usuń
  7. Też mi się podoba to słowo. Ma w sobie jakąś głębię. Chociaż do motyla jakoś wyjątkowo mi nie pasuje.;)

    OdpowiedzUsuń
  8. Mi również się to słowo podoba :) wgl niedawno zaczęłam odkrywać piękno tego języka i na okrągło słucham piosenek po niemiecku :D właśnie! Pani Magdo, czy zna może pani jakieś niemieckie radio, gdzie grane są fajne rytmiczne, nowoczesne piosenki, a tekst jest w języku niemieckim? Bardzo łatwo zapamiętuję słówka własne z piosenek, bo zawsze łącze przyjemne z pożytecznym, a niestety na internecie nie znalazłam żadnego tego typu radia :( Będę wdzięczna za pomoc :)

    OdpowiedzUsuń
  9. Różni ludzie różnie postrzegają języki. Ja na przykład w pełni zgadzam się z tym, że niemiecki jest surowy i toporny, ale paradoksalnie właśnie za to go pokochałam. Można powiedzieć, że ta siermiężność mi w nim niesamowicie imponuje :)

    OdpowiedzUsuń
  10. Niemiecki brzmi brzydko, jeśli ktoś brzydko, twardo i byle jak wymawia. Ja uważam, że to ładny i melodyjny język i bardzo lubię słuchać niemieckich programów w oryginalnej wersjji.
    Pozdrawiam - Krzysztof :-)

    OdpowiedzUsuń