poniedziałek, 30 marca 2015

Skąd się wzięły niemieckie nazwy dni tygodnia?

Dzisiaj przygotowałam dla Was ciekawostkę. Opiszę, skąd wzięły się nazwy niemieckich dni tygodnia, do czego konieczne jest sięgnięcie do historii języka. 

A więc po kolei:

Montag - w języku średniowysokoniemieckim mōntac, māntac, w starowysokoniemieckim mānetac. Słowo oznacza Tag der Mondes, czyli dzień Księżyca. Wywodzi się od łacińskiego dies Lunae - dzień Luny, czyli bogini Księżyca. Także w języku greckim słowo związane jest z Księżycem. hēméra Selénēs oznacza dzień Seleny, czyli bogini Księżyca.

Dienstag - w średniowysokoniemieckim dienstac, dinstac, w średniodolnoniemieckim dinsdach, dingesdach. Słowo związane jest z imieniem germańskiego boga nieba - Ziu, stworzone na podobieństwo łacińskiego Martis dies. Dienstag oznacza Tag des Ziu- dzień Ziu, dzień Ziu jako chroniącego thing.

Dodam tutaj, że u Germanów pojęcie "thing" oznaczało zebranie ludu, wojska, posiedzenie sądu, na którym obradowano o wszystkich kwestiach prawnych dotyczących plemienia. Słowo przekształciło się potem w "Ding".

Mittwoch - w średniowysokoniemieckim mit(te)woche, w późnostaroniemieckim mittawehha. Pochodzi od łacińskiego media hebdomas dla germańskiego określenia Wodanstag. Bezpośrednio z średniowysokoniemieckiego mitti (środek) i woche (tydzień).

Donnerstag - w średniowysokoniemieckim donerstac, w starowysokoniemieckim Donares tag. Słowo powstało z imienia germańskiego boga gromów Donara. Utworzone na wzór łacińskiego Iovis dies - dzień Jupitera.

Freitag - w średniowysokoniemieckim vrítac, w starowysokoniemieckim fríadag lub fríjedag, od imienia stawianej na równi z boginią miłości Wenus Friją. Imię Frija oznacza "ukochana, kochana". Słowo stworzone na wzór łacińskiego Veneris dies - dzień Wenus.

Samstag - w średniowysokoniemieckim sam(e)tac, w starowysokoniemieckim sambatac. Pierwszy człon słowa pochodzi od greckiego sábbaton.

Sonnabend - określenie soboty używane głównie na zachodzie i południu Niemiec, w Austrii i Szwajcarii. W średniowysokoniemieckim sun(nen)ābent, w starowysokoniemieckim sunnūnāband. Pochodzi od staroangielskiego sunnanæfen. Oznacza Vorabend vor Sonntag - przeddzień niedzieli. W staroangielskim utworzone od sunnundæg (niedziela) i æfen (przeddzień).

Sonntag - w średniowysokoniemieckim sun(nen)tac, w starowysokoniemieckim sunnūn tac. Utworzone na wzór łacińskiego dies Solis i greckiego hēméra Hēlíou - dzień Słońca. 


Źródło: DUDEN Herkunftswoerterbuch  

6 komentarzy:

  1. Poprosze post o pracy w Niemczech jako wychowawca w żłobku/przedszkolu. Jakie należy mieć kwalifikacje i czy po germanistyce nauczycielskiej jest szansa pracy na takim sranowisku.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Hm, to jest trudny temat. Może lepiej napisz do mnie maila, to wszystko wyjaśnię. msurowiec2010@gmail.com

      Usuń
  2. Zawsze myślałam, że Sonntag i tym podobne nazwy w językach germańskich wzięły się od tego, że w niedziele świeciło słońce haha :D a tu takie zaskoczenie, a z drugiej strony rozczarowanie swoją drogą, że języki germańskie tak sobie po prostu skopiowały system nazywania dni z łaciny :<

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Wydaje mi się, że większość języków ma dość podobną genezę powstania tych nazw...;)

      Usuń