piątek, 19 czerwca 2015

Frau Holle (Pani Zima): legenda, baśń i słuchowisko

Być może ktoś z Was zna baśń "Frau Holle". W Niemczech jest ona bardzo popularna, w Polsce chyba mniej. Istnieją dwa polskie tytuły: "Pani Zima" lub "Pani Zamieć".

Frau Holle była otaczana czcią przede wszystkim w górskich terenach, np. w masywie górskim Hoher Meißner znajdującym się w północnej Hesji. W języku ludowym Frau Holle była odpowiedzialna za opady śniegu w zimie: im dokładniej trzepała swoje łóżka, tym więcej śniegu spadało na Ziemię.

Otto Ubbelohde: Frau Holle lässt es schneien 

Według innych legend błogosławi ona zieleniące się pola i niwy na wiosnę, krocząc przez pola i łąki. W ten sposób budzi się natura. To ona miała nauczyć ludzi np. przędzenia i tkania, jest patronką ludzi zajmujących się tymi rzemiosłami.

Czarny bez (po niemiecku Holunder) uchodzi za roślinę poświęconą Frau Holle. Być może nawet ta nazwa pochodzi od niej.

Szczególnie pomaga kobietom, czyniąc je zdrowymi i płodnymi. Zabiera ze sobą dusze zmarłych nieochrzczonych dzieci.

Pomiędzy 21/22 grudnia a 2/3 stycznia przybywa na Ziemię, aby zobaczyć, jak minął rok. Frau Holle sprawdza dusze ludzkie, odwiedzając pod postacią starej i bezradnej Muhme Maehlen ludzi, prosząc ich o pożywienie i dach nad głową. Ci, którzy pomogą, zostaną nagrodzeni. Złych ludzi spotka kara.

Baśń "Frau Holle" znajduje się w I tomie zbioru braci Grimm opublikowanym po raz pierwszy w 1812 roku. Tutaj możecie przeczytać ją po niemiecku:

Frau Holle

Ilustracja Hermanna Vogela przedstawiająca Goldmarie

Anne Anderson: Pani Zamieć i pasierbica 

Znaczki pocztowe obrazują treść baśni:


Die fleißige Stieftochter spinnt am Spinnrad 

Frau Holle schüttelt die Betten aus; es schneit


Die fleißige Stieftochter wird zum Lohn mit Gold überschüttet


Die arbeitsscheue Tochter wird mit Pech überschüttet

Przygotowałam dla Was słowniczek ze słówkami z baśni:


die Witwe, -n - wdowa
fleißig - pilny, pracowity
hässlich - brzydki
der Brunnen,-  - studnia
spinnen - spann - hat gesponnen - prząść
die Spule, -n - szpulka
das Blut - krew
blutig - krwawy
sich zutragen - zdarzyć się
sich bücken - schylać się
schelten - schalt - hat gescholten - złajać, zwymyślać
die Herzensangst - wielki strach
die Besinnung - zaduma, namysł, skupienie
die Wiese, -n - łąka
verbrennen - spalić się
ausgebacken - wypieczony, upieczony
der Brotschieber - łopata do wyjmowania chleba z pieca
die Feder, -n - pióro
das Bett ausschütteln - wytrzepywać łóżko
das Heimweh - tęsknota za domem
der Jammer - lament
treu - wierny
dienen - służyć
der Hof, die Höfe - dziedziniec, dziedzińce
der Hahn, die Hähne - kogut, koguty
der Reichtum - majątek, bogactwo
die Dornhecke - kolczaste zarośla
der Pfad, die Pfade - ścieżka, ścieżki
sich verdingen - sich verdingte / verdang - sich verdingt / verdungen - najmować się (do pracy)
sich gebühren - należeć się, przysługiwać
der Kessel, die Kessel - kociołek, kociołki
das Pech - smoła
die Belohnung - nagroda

A tu znajdziecie słuchowisko, polecam do posłuchania:


Źródło 1

Zdjęcie 1

Zdjęcie 2

Zdjęcie 3

Zdjęcie 4

Zdjęcie 5

Zdjęcie 6

5 komentarzy:

  1. Znam baśń z panią zimą, kiedyś chyba nawet leciała w telewizji, chociaż nie wiem, czy to ta sama, co w słuchowisku. W tej mojej dziewczynka wpadła do studni i wędrowała po magicznej krainie. Po drodze napotykała różne "osoby": mówiące drzewo, któremu pomogła zebrać owoce, piekarza, któremu pomogła upiec chleb i na końcu panią zimę, której pomogła wytrzepać pierzyny. Dostała za to mnóstwo złotych monet. Opowiedziała o tym swojej siostrze/kuzynce/sąsiadce, która też zapragnęła bogactwa, ale będąc w magicznej krainie nikomu nie pomogła, więc ostatecznie została ukarana przez panią zimę. Mogłam coś pokręcić, bo oglądałam/czytałam tę opowieść bardzo dawno temu ;).

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Bardzo dobrze pamiętałaś. Polecam posłuchanie słuchowiska, bardzo dobrze zrobione :)

      Usuń
  2. Nie znam tej bajki i nie kojarzę jej w polskiej wersji. Przeczytane, jutro biorę się za słuchowisko :D

    shariankoweleben.wordpress.com

    OdpowiedzUsuń
  3. Skądś kojarzę, ale nie wiem, skąd. Muszę posłuchać słuchowiska :)

    OdpowiedzUsuń